شرکتهای بزرگ آمریکایی نیروهای خود را تعدیل میکنند و برخلاف گذشته، با تحسین سرمایهگذاران مواجه میشوند
به عصر «اخراجهای گسترده» خوش آمدید!
به عصر «اخراجهای گسترده» خوش آمدید. شدت تعدیل نیرو در سیلیکونولی و فراتر از آن، به اوج خود رسیده است. کارفرماها به جای موجهای تدریجی اخراج کارکنان با میزان تخریب کمتر، بخش بزرگی از آنها را به طور همزمان حذف میکنند تا از مزیت مالی این کار برخوردار شوند.
این رویکرد با گذشته نهچندان دور تفاوت دارد. قبلا اخراجهای گسترده نشانه مشکل یا سوءمدیریت تلقی میشد و نشان میداد یک شرکت برای بهبود عملکردش ناچار به انجام اقدامات سختگیرانه شده است. اما حالا این شرکتها وقتی دست به تعدیل گسترده نیرو میزنند، احتمال دارد با افزایش قابلتوجه قیمت سهام و تحسین سرمایهگذاران برای اقدام جسورانهشان روبهرو شوند. اسنپ هم از این قاعده مستثنی نبود. با اینکه سهام این شرکت در طول سال گذشته ۲۳ درصد کاهش یافته بود، اما پس از آنکه مدیران اعلام کردند قصد دارند ۱۰۰۰ شغل را حذف کنند، ارزش سهام شرکت ۸ درصد جهش کرد.
سهام بلاک نیز پیش از آنکه در اواخر فوریه ۴هزارنفر را اخراج کند - یعنی تقریبا نیمی از کارکنانش-۱۶درصد کاهش یافته بود. از آن زمان، سهام این شرکت نهتنها آن کاهش را جبران کرده، بلکه حتی از آن هم فراتر رفته است. در پشت صحنه بلاک، اتفاق دیگری هم رخ داد: به گفته «امریتا آهویا»، مدیر مالی و مدیر عملیاتی این شرکت، مدیرانی از سراسر دنیای کسبوکار به مدیران ارشد بلاک پیام میدادند و میپرسیدند چگونه میتوانند چنین تعدیلهای گستردهای را در شرکتهای خودشان پیاده کنند.
تمایل به انجام تعدیلهای بزرگ، نشاندهنده یک تغییر اساسی در نگاه شرکتهای آمریکایی به نیروی کار متخصص است. مدیران شرکتی برخلاف بیشتر سالهای دهه گذشته که شرکتها برای جذب نیروهای متخصص با ارائه مزایایی مثل حقوق بالاتر با هم رقابت میکردند، به این نتیجه رسیدهاند که تیمهای بزرگ، بیشتر مانع پیشرفت هستند تا کمککننده به آن.
«مو کویفمن»، بنیانگذار شرکت سرمایهگذاری خطرپذیر «شاین کپیتال»، گفته: «بیشتر شرکتها اگر نگوییم همه آنها؛ میتوانند در هر زمانی ۳۰ تا ۵۰ درصد از نیروی کارشان را کاهش دهند، بدون اینکه تفاوت محسوسی در عملکردشان ایجاد شود.»
به گفته او البته که هوش مصنوعی برخی فرآیندهای کاری را کارآمدتر کرده و باعث شده در بعضی بخشها به افراد کمتری نیاز باشد. اما «مهمتر از آن، نوعی پوشش و توجیه ایجاد کرده تا بتوان تعداد نیروهای شرکت را به همان اندازه درستی که شاید مدتها قبل نیاز بود، رساند.»
به گفته مدیران، تا اینجا به نظر میرسد دلیل اصلی این تعدیلها، توانایی هوش مصنوعی در جایگزینی مستقیم نیروی انسانی نیست، بلکه بیشتر به هزینههای سرسامآور توسعه این تکنولوژی برمیگردد. همچنین بسیاری از شرکتها، بهویژه در حوزه تکنولوژی، همچنان در حال اصلاح مسیر خود پس از استخدام بیش از حد نیرو در دوران همهگیری کرونا هستند. به هر حال دلیلش هر چه باشد، شرکتها راهی برای کاهش گسترده مشاغل پیدا کردهاند و بابت این اقدام، از سوی سرمایهگذاران پاداش میگیرند.
در میان کارکنان یقهسفید در حوزه تکنولوژی و دیگر بخشها، نگرانی بیشتری وجود دارد. بسیاری از افرادی که در دانشگاه تحصیل کردهاند، وقتی کارشان را از دست میدهند، برای یافتن کار جدید با مشکل جدی مواجه میشوند. بر اساس تحلیل دادههای وزارت کار آمریکا، در ۱۲ ماه گذشته نرخ بیکاری در میان افراد زیر ۳۴ سال دارای تحصیلات دانشگاهی تقریبا مثل افراد دارای مدرک کاردانی شده و حتی از آن نیز فراتر رفته است. در واقع مزیت امنیت شغلی به واسطه داشتن مدرک کارشناسی، از بین رفته است؛ دست کم، فعلا.
«مایکل ماکسیمیلین» سال گذشته از سمت خود بهعنوان مهندس ارشد در شرکت IBM کنارهگیری کرد و از آن زمان در حال راهاندازی شرکت جدیدی به نام «کلاومکس» است که به افراد کمک میکند عاملهای هوش مصنوعی را مدیریت کنند. او میگوید تقریبا هر روز از سوی کارکنان حوزه تکنولوژی، از جمله برخی از شرکتهای بزرگ، پیام دریافت میکند که میپرسند آیا نیرو میخواهد یا نه. اما فعلا چنین قصدی ندارد.
او پیشبینی میکند بسیاری از شرکتهای تکنولوژی تا پایان سال ۲۰۲۶ تیمهای خود را بین ۲۰ تا ۵۰ درصد کوچک کنند؛ چون ابزارهای برنامهنویسی مانند Claude Code از آنتروپیک و Codex از OpenAI با سرعت بسیار زیادی در حال پیشرفت هستند. او که ۵۳ سال دارد، میگوید: «فکر میکنم در طول ۳۰ سال فقط دو نفر را دیدهام که بتوانند الان بهتر از Claude Code کار کنند. مدلها مدام بهتر میشوند؛ پس چرا من نباید تا یک سال دیگر، بهجای استخدام کسی، بیشتر از قبل اشتراک Claude را بگیرم؟»
«دانا ام. پترسون»، اقتصاددان ارشد، میگوید هرچند بخش زیادی از این فشارها در حوزه تکنولوژی بوده، اما کاهش شغل در انبارداری، لجستیک و سایر صنایعی که در دوران کرونا استخدامهای زیادی داشتند نیز در حال رخ دادن است. در همین حال، بهجز حوزههایی مانند سلامت، استخدام در سایر بخشهای اقتصاد تا حد زیادی متوقف شده است.
«طارق شوکت»، مدیرعامل شرکت تکنولوژی «سونار» که کدهای برنامهنویسی را کنترل میکند، میگوید شک دارد که هوش مصنوعی بتواند جای تعداد زیادی از افرادی که شغل خود را از دست میدهند، بگیرد. او توضیح میدهد که هرچند ابزارهای هوش مصنوعی به برخی کارکنان کمک کردهاند کارهایی را که قبلا چند روز زمان میبرد، در چند ساعت انجام دهند، اما همچنان باید برای اصلاح اشتباهات هوش مصنوعی یا درست کردن برداشتهای نادرست آن از دادهها، وقت صرف کنند. او میگوید: «میتوانم درک کنم که شرکتها استخدامهای جدید را کمی به تعویق بیندازند. اما برایم سخت است بپذیرم که هوش مصنوعی مسوول کاهش ۴۰ درصدی نیروی کاری باشد که در بازار میبینیم.»
منبع: Wall Street Journal
