۵ واقعیتی که بازار نفت را تکان داد
بسته شدن تنگه هرمز در پی تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی، بازار جهانی نفت را با یکی از شدیدترین شوکهای عرضه در دهههای اخیر مواجه کرده است.
بانک سرمایهگذاری جیپیمورگان در تحلیلی تازه اعلام کرده که نه تنها تعادل عرضه و تقاضا از بین رفته، بلکه «کمبود واقعی» نفت در بازار فیزیکی وجود دارد و قیمتهای فعلی هنوز شدت این بحران را منعکس نمیکنند. در مقابل، گلدمن ساکس خوشبینانهتر پیشبینی میکند که پس از رفع انسداد، بخشی از عرضه به سرعت برگردد. در این گزارش، جزئیات هر دو دیدگاه را بررسی میکنیم.
پنج واقعیتی که بازار را تکان داد
طبق تازه ترین گزارش تیم تحلیل کالای جیپیمورگان :
1. بسته شدن تنگه هرمز، 13.7 میلیون بشکه در روز از عرضه جهانی کاسته – رقمی فراتر از کل تولید روسیه یا عربستان سعودی.
2. ظرفیت مازاد عربستان و امارات در آتش گیر افتاده – این دو کشور بزرگترین ضربهگیر بازار هستند، اما به دلیل انسداد راههای صادراتی، نمیتوانند نفت خود را به بازار برسانند.
3. ذخایر نفت خام جهان با سرعت 7.1 میلیون بشکه در روز در حال کاهش است – یعنی هر روز، حجمی معادل مصرف روزانه آلمان از مخازن خارج میشود.
4. حتی با افت اجباری تقاضا (سوخت جت، پتروشیمیها) شکاف 2.3 میلیون بشکهای باقی مانده است – این رقم نشان میدهد که کاهش مصرف ناشی از نبود نفت است، نه واکنش ارادی به قیمتهای بالا.
5. نفت شیل آمریکا نمیتواند سریعاً جبران کند – افزایش معنادار 3 تا 6 ماه و افزایش بزرگ 6 تا 12 ماه طول میکشد. در کوتاهمدت تنها 30 تا 70 هزار بشکه در روز میتواند به عرضه اضافه کند.
شکاف هشداردهنده بین قیمت نقدی و آتی
جیپیمورگان به نکته بسیار مهمی اشاره میکند. طبق گزارش جی پی مورگان میانگین قیمت آتی (فیوچرز) نفت برنت در آوریل حدود 99.7 دلار بوده است در حالی که قیمت فیزیکی برنت برای تحویل فوری (اسپات) 121.6 دلار بوده است.
یعنی تفاوت 22 دلاری بین قیمتی که الان باید برای نفت تحویل فوری پرداخت کنید و قیمتی که بازار آتی نشان میدهد. این تفاوت شدید نشاندهنده کمبود حاد نفت در دسترس است. به زبان ساده اگر امروز نفت نیاز دارید، باید 22 دلار بیشتر از قیمت قراردادهای آتی بپردازید.
توصیه به سیاستگذاران و سرمایهگذاران
بانک آمریکایی تأکید میکند که قیمتها هنوز به اندازه کافی بالا نیستند که مصرف سوخت در اروپا و آمریکا را واقعاً محدود کنند. کاهش فعلی تقاضا اجباری است (به دلیل نرسیدن نفت)، نه ارادی. بنابراین برای رسیدن به تعادل واقعی، قیمت باید چنان افزایش یابد که مصرفکنندگان خودشان از مصرف بکاهند — همان تخریب تقاضا که در بحرانهای نفتی پیشین دیده بودیم.
جی پی مورگان در عین حال، هشدار میدهد زمان، دشمن بازار است. هر روز تأخیر در بازگشایی تنگه هرمز، ذخایر را بیشتر تحلیل میبرد و جهش بعدی قیمت را اجتنابناپذیر میکند.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
