چگونه «بیمه بیکاری» بگیریم؟+نحوه محاسبه و میزان دریافتی در سال ۱۴۰۵
از نظر قانون، بیکار فردی است که بدون میل و اراده خود بیکار شده و در حال حاضر آماده به کار باشد. طبق قانون بیمه بیکاری جدید، اگر فردی بیکار موقت شناخته شود یا به علت حوادثی مانند سیل، زلزله، جنگ، آتش سوزی بیکار شود، شرایط استفاده از بیمه بیکاری تأمین اجتماعی را دارد.
نکته قابل توجه این است که بیکاری از طریق ترک شغل یا استعفا شامل بیمه بیکاری نمیشود. تشخیص ارادی یا غیر ارادی بودن بیکاری بیمه شده، بر عهده کمیتهای است که در وزارت کار تشکیل میشود و شامل نماینده وزارت کار و نماینده سازمان تأمین اجتماعی است.
همچنین اعضای هیئتمدیره شرکتها بیمه بیکاری دریافت نمیکنند. دریافت بیمه بیکاری شرایط خاصی دارد و مهمترین آن، پوشش توسط بیمه تأمین اجتماعی است. یعنی اگر فردی در مدت زمانی که مشغول به کار بوده است بیمه باشد، در زمان بیکاری میتواند بیمه بیکاری دریافت کند.
وضعیت بیمه بیکاری در دوران جنگ
افرادی که به هر دلیل از جمله تعدیل نیرو، تعطیلی موقت کارگاهها یا از دست دادن شغل با بیکاری مواجه میشوند، در صورتی که وقفه ایجاد شده در کار آنها بیش از چند روز ادامه پیدا کند و امکان استفاده از مرخصی وجود نداشته باشد، میتوانند از طریق سازمان تأمین اجتماعی وارد فرایند دریافت بیمه بیکاری شوند.
همچنین کارگرانی که در کارگاههای مشمول بیمه تأمین اجتماعی فعالیت داشتهاند، میتوانند بر اساس مقدار سابقه و شرایط حقوقی خود از مزایای بیمه بیکاری بهرهمند شوند. طبق قانون، مقرری بیمه بیکاری معادل ۵۵ درصد حقوق فرد است و به ازای هر نفر از افراد تحت تکفل نیز ۱۰ درصد به آن اضافه میشود. همچنین در این مدت، سابقه بیمهای فرد نیز حفظ خواهد شد.
آیا افزایش حقوق به بیمه بیکاری تعلق میگیرد؟
در سال ۱۴۰۵ افزایش حقوق ۶۰ درصدی از طرف وزارت کار اعلام شد که برای کارگران، کارمندان و افرادی که بیمهبیکاری دریافت میکنند، اعمال شد. بر اساس قانون کار، بیمه بیکاری برابر با ۵۵ درصد حقوق پایه است. بنابراین اگر شرکتی افزایش حقوق سال جدید را اعمال نکند، پیگرد قانونی خواهد داشت. علاوهبر این، در حسابرسی تأمین اجتماعی اسناد مالی کارگاهها که مرتبط با حسابهای هزینهای هستند بررسی میشوند تا از پرداخت حق بیمه توسط کارفرما اطمینان حاصل شود.
چه زمان باید برای دریافت بیمه بیکاری اقدام کرد؟
برای دریافت مقرری، متقاضیان بیمه بیکاری که شغل خود را به صورت غیرارادی از دست دادهاند، حداکثر ۳۰ روز بعد از بیکاری فرصت دارند موضوع را به واحد تعاون، کار و رفاه اجتماعی اطلاع دهند و آمادگی خود را برای اشتغال به کار تخصصی خود یا کار مشابه آن اعلام کنند.
درصورتیکه متقاضی پس صرف مدت ۳۰ روز از تاریخ بیکاری موضوع را به ادارات ذکر شده اطلاع دهد، با عذر موجه و با تایید هیأت حل اختلاف اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی تا ۳ ماه تاخیر نیز امکانپذیر خواهد بود. شرکتی که فرد در آن مشغول بوده است نیز باید نام این فرد را در زمان ارسال لیست بیمه حذف کند تا امکان دریافت بیمه بیکاری برای فرد وجود داشته باشد.
مدت زمان پرداختی بیمه به افراد متأهل و مجرد
مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری به بیمه شدگان واجد شرایط، نسبت به سابقه پرداخت حق بیمه محاسبه میشود. در حال حاضر کمترین مدت زمان برای واریز بیمه بیکاری افراد مجرد ۶ ماه و متاهل ۱۲ ماه است. البته که نسبت به سابقه بیمه فرد ممکن است این عدد متفاوت باشد. بیشترین مدت زمان پرداخت بیمه، به افراد متاهل ۵۰ ماه و به افراد مجرد ۳۶ ماه است.
برای استفاده از بیمه بیکاری، محدودیتی وجود ندارد و دریافت بیمه بیکاری بار دوم نیز امکان پذیر است. در قوانین بیمه بیکاری و آییننامهها و مقررات تبعی، به بیمه بیکاری پاره وقت اشارهای نشده است و مهم مجموع سابقه بیمه است که باید به ۶ ماه برسد.
نحوه محاسبه
مبلغ بیمه بیکاری یا همان میزان مقرری بیمه بیکاری ۵۵ درصد متوسط حقوق و دستمزد بیمهشده است که بر اساس تعداد افراد تحت تکفل تا ۴ نفر و هر نفر ۱۰ درصد قابل افزایش است؛ مشروط بر این که از حداقل دستمزد همان سال که توسط شورای عالی کار تعیین میشود کمتر نباشد و از ۸۰ درصد حقوق بیمهشده نیز بیشتر نباشد.
فردی که از مستمری از کار افتادگی جزئی استفاده میکند همزمان میتواند از مقرری بیمه بیکاری نیز بهرهمند شود. بر اساس قانون بیمه بیکاری جدید حقوق پرداختی به عنوان مستمری نباید کمتر از دستمزد مصوب سالانه شورای کار باشد.
حقوق بیمه بیکاری در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
بر اساس مصوبات سال ۱۴۰۵، مبلغ بیمه بیکاری برای افراد مجرد که حداقل حقوق اداره کار را دریافت میکنند، نباید از حداقل دستمزد ماهانه قانون کار کمتر باشد. بنابراین حداقل مبلغ حقوق بیمه بیکاری ۱۴۰۵، برای این افراد برابر با ۱۶۶،۲۵۵،۵۰۰ ریال است.
متوسط مزد یا حقوق روزانه بیمه شده که مبنای تعیین مبلغ بیمه بیکاری است به میزان حقوق دریافتی کارگر در ۹۰ روز گذشته بستگی دارد؛ به این صورت که برای محاسبه میانگین حقوق، جمع کل مبلغ دریافتی در ۹۰ روز قبل از بیکاری را بر ۹۰ تقسیم می کنند.
مدارک لازم برای دریافت بیمه بیکاری
افراد میتوانند برای ثبت نام در لیست بیمه بیکاری به سامانه جامع روابط کار به آدرس https://srk.mcls.gov.ir/auth مراجعه کنند. برای ثبت نام این مدارک نیاز است:
- اصل و کپی یکسال آخر قرارداد کار یا رای صادر شده
- عکس ۴*۳ جدید
- اسکن مدرک تحصیلی یا مدرک فنی
- اسکن تمام صفحات شناسنامه
- اسکن کارت ملی
- اسکن گواهی کار از شرکت
- اسکن کارت پایان خدمت (فقط برای آقایان)
- نامه عدم نیاز کارفرما
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
