چگونه تاجران سوری تبار مسیر لغو تحریمهای واشنگتن علیه سوریه را هموار کردند؟
امپراتوری مالی «خیاطها» در سایه برند ترامپ
بااینحال، یک مانع وجود داشت. خانواده خیاط به لطف بزرگی از سوی کنگره با حمایت رئیسجمهور ترامپ نیاز داشتند: لغو دائمی تحریمهای فلجکننده اعمال شده بر سوریه قبل از سقوط رئیسجمهور بشار اسد در اواخر سال ۲۰۲۴. در آن زمان، ویلسون که خود وکیل سابق املاک و مستغلات و طرفدار لغو تحریمها بود، یک پیشنهاد تاکتیکی ارائه داد. ویلسون گفت: «من میدانم چگونه توجه رئیسجمهور را جلب کنم. آن را به یک زمین گلف ملی ترامپ در سوریه تبدیل کنید». محمد الخیاط البته یک قدم جلوتر از برادرانش بود. او گفت که قصد دارد یک تفرجگاه با برند ترامپ را پیشنهاد دهد. در همان زمان، دو برادر بزرگترش در حال مذاکره برای یک همکاری بزرگتر در حوزه املاک و مستغلات با ایوانکا ترامپ، دختر بزرگتر رئیسجمهور، و جرد کوشنر، همسر او، بودند تا به آنها در تامین مالی یک تفرجگاه چندمیلیارددلاری در آلبانی کمک کنند. چنین ترکیبی از امور شخصی و دیپلماتیک مدتهاست که در کشورهای خاورمیانه امری عادی بوده است. اما ازسویدیگر، این امر به روشی تبدیل شده که واشنگتن در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ بر اساس آن عمل میکند.
این رویکرد همچنین نشانهای از این است که ترامپ چقدر قدرتمند شده است. برای انجام تقریبا هر کاری در پایتخت کشور، باید یک رئیسجمهور رنجیده و کینهتوز را از خود نرانید و در حالت ایدهآل، او را راضی نگه دارید. سایر رؤسای جمهور، چه دموکرات و چه جمهوریخواه، گامهایی برای جلوگیری از تصور تضاد منافع برداشتهاند، درحالیکه در دنیای ترامپ تقریبا برعکس است. این خانواده آشکارا اعلام کرده که قصد دارد به انجام معاملات تجاری در سراسر جهان ادامه دهد. این امر منجر به یک سیستم پیچیده حمایت از مدیران اجرایی شده است که در آن سرمایهگذاران میلیونها دلار به پروژههای موردعلاقه رئیسجمهور اهدا میکنند یا در کنار خانواده ترامپ سرمایهگذاری میکنند، به امید دستیابی به اهداف سیاسی خود، حتی اگر هیچ درخواست صریحی مطرح نشود.
بااینحال، برخی از اعضای کنگره تمایلی به لغو دائمی تحریمها و قانون سزار بدون اعمالنفوذ نداشتند، زیرا احتمال میدادند رژیم جدید سوریه پا جای پای رژیم قبلی بگذارد. پیشنهاد زمین گلف به بخشی از یک تلاش لابیگری در کنگره تبدیل شد که نشان میدهد چگونه صرفا توسل به برند ترامپ از نظر سیاسی برای برخی اهداف سیاسی سودمند شده است.
خانوادههای ترامپ و خیاط در سال ۲۰۲۲ در یک رستوران ایتالیایی در دوحه گرد هم آمدند. ایوانکا ترامپ و جرد کوشنر برای مسابقات فوتبال جام جهانی در قطر بودند و در «کاربون دوحه»، امتداد رستوران نیویورکسیتی که در جزیرهای با منظرهای از افق زیبای دوحه واقع شده است، شام خوردند. صاحب رستوران برای ملاقات با مشتریان مشهور رستوران، به آنجا رفت. معلوم شد که رامز الخیاط و خانوادهاش نهتنها مالک کاربون دوحه، بلکه مالک تمام رستورانهای آن خیابان در یک جزیره مصنوعی هستند که این خانواده تنها در شش ماه، به درخواست خانواده سلطنتی قطر، برای ایجاد یک منطقه تفریحی برای جام جهانی ساخته بود.
خیلی زود کوشنرها و خیاطها شروع به تعریف و تمجید از گذشته خود بهعنوان فرزندان توسعهدهندگان املاک و مستغلات، به همراه رویاهایشان برای آینده کردند. کوشنر پس از خدمت در کاخ سفید در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ، بهتازگی از صندوقهای ثروت ملی خاورمیانه، از جمله صندوقهای قطر، برای تاسیس یک شرکت سهام خصوصی ۳میلیارددلاری استفاده کرده بود. حالا او طرحهایی برای ساخت یک تفرجگاه چند میلیارددلاری در جزیرهای در سواحل آلبانی دارد. در واقع، این تفرجگاه با تفرجگاهی که در آن نشسته بود، فرق چندانی نداشت. رامز و برادرانش در سال ۲۰۱۱ به طور تماموقت به قطر نقلمکان کرده بودند. خیاطها با خانواده سلطنتی قطر رابطه برقرار کردند و برای آنها یک کاخ تفریحی در بالای کوه در خارج از دمشق ساختند. علیرغم موفقیتشان در قطر، خانواده خیاط هرگز امید بازگشت به سوریه را از دست ندادند.
در اواخر سال۲۰۲۴، دو رویداد بزرگ، سرنوشت خیاطها را تغییر داد و آنها را برای سفر به سراسر جهان آماده کرد: اسد برکنار شد و ترامپ به ریاستجمهوری بازگشت. هفتهها بعد، رامز و برادر بزرگترش، معتز، در راه مراسم تحلیف ترامپ بودند. درحالیکه برای جشنها در واشنگتن بودند، خانواده خیاط با والدین کوشنر دیدار کردند. آنها همچنین با مایکل بولوس، همسر تیفانی ترامپ، دختر کوچکتر رئیسجمهور، و همچنین پدر بولوس، مسعد بولوس که در طول مبارزات انتخاباتی مجدد ترامپ به هماهنگی ارتباط با رأیدهندگان سوری - آمریکایی کمک کرده بود، ملاقات کردند.
به هر روی، اعضای خانواده خیاط برای دیدار با رئیسجمهور جدید سوریه به دمشق پرواز کردند. رئیسجمهور، احمد الشرع، تنها چند هفته قبل از آن، رهبر شورشیان بود. اکنون او مسوول بود؛ اما مسوول کشوری در حال فروپاشی. بخش عمدهای از زیرساختهای سوریه نیاز به بازسازی داشت. خانواده خیاط انتخاب طبیعی برای شروع مجدد این پروژهها بودند. رامز الخیاط با یادآوری پیام خود به رهبر جدید سوریه گفت: «ما آماده حرکت هستیم و آمادهایم که سریع حرکت کنیم».
رشتهای از معاملات خارقالعاده در سوریه پدیدار شد. به خیاطها و شرکای آنها یک قرارداد ۴میلیارددلاری برای بازسازی فرودگاه فرسوده به یک قطب مهم خاورمیانه و یک قرارداد ۷میلیارددلاری دیگر برای ساخت چهار نیروگاه برق با گاز طبیعی اعطا شد. آنها برای سومین قرارداد بهمنظور همکاری با شرکت آمریکایی شورون برای توسعه سایتهای حفاری گاز طبیعی در دریای مدیترانه در سواحل سوریه مذاکره کردند. «توماس جی. باراک جونیور»، فرستاده ویژه رئیسجمهور در سوریه، با تشویق برادران خیاط، آنها را در هر یک از این اعلامیهها همراهی کرده و روشن ساخت که دولت ترامپ از این پروژهها حمایت میکند. رامز الخیاط همچنین در حال خرید خانههای تاریخی در شهر قدیمی دمشق که به دلیل جایگاهش بهعنوان یکی از قدیمیترین شهرهای مسکونی جهان، در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد، بوده و قصد دارد یک مقصد گردشگری ایجاد کند.
جلب توجه کنگره از بهار آغاز شد. به برخی از اعضای کنگره پروازهای رایگان به سوریه پیشنهاد میشد. لغو تحریمها به طور گسترده توسط گروههای سوری - آمریکایی و برخی از قانونگذاران حمایت میشد. آنها استدلال میکردند که این اقدام با تشویق سرمایهگذاری خارجی بیشتر آن هم درحالیکه اسد رفته است، به بهبود اوضاع سوریه کمک میکند. بخشی از کارهای سنگین در واشنگتن توسط یک تاجر سوری - آمریکایی به نام «طارق نعمو»، دوست قدیمی محمد الخیاط، انجام شد که در مصاحبهای اذعان کرد که روی پروژه پیشنهادی زمین گلف ترامپ کار میکند.
همچنان که این دیوانگی در لابیگری پیش میرفت، یک مانع بزرگ باقی ماند. در واقع، این مانع، ترامپ نبود. او از قبل متقاعد شده بود. در ماه مه، ترامپ پس از دیداری در ریاض با الشرع و محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان که ترامپ را به انجام این کار ترغیب کرده بود، تحریمها را موقتا لغو کرد. سعودیها همچنین میخواهند در بازسازی سوریه مشارکت داشته باشند. اما سوریه و سرمایهگذارانی مانند خیاطها، هنوز به اقدامی از سوی کنگره برای دائمی کردن آن نیاز داشتند و در آن زمان بود که آنها با یک قانونگذار مجلس نمایندگان مواجه شدند که بهعنوان بزرگترین مانع ظاهر شد.
«برایان مَست»، نماینده جمهوریخواه فلوریدا و رئیس کمیته امور خارجی مجلس، همچنان نگران بود که لغو همه تحریمها علیه سوریه میتواند اقلیتهای قومی و مذهبی آنجا را در معرض آزار و اذیت و کشتار مداوم قرار دهد. این بنبست در ۹ نوامبر، شب قبل از دیدار ترامپ با آقای الشرع - اولین سفر رئیس دولت سوریه به کاخ سفید از زمان استقلال این کشور از فرانسه در سال ۱۹۴۶ - به اوج خود رسید. در هتل «سنت رجیس»، سه بلوک دورتر از کاخ سفید، مست و دیگر اعضای کنگره، برای یک شام خصوصی به الشرع پیوستند. سناتور ریچارد بلومنتال، دموکرات از کنتیکت و یکی از شرکتکنندگان، به یاد میآورد که این لحظه عجیبی بود. بههرحال، الشرع عضو سابق القاعده در عراق بود و دو دهه پیش مستقیما نیروهای آمریکایی را در موصل هدف قرار داد. اکنون او درخواست کمک میکرد.
محمد الخیاط و نعمو به واشنگتن بازگشته بودند و آن شب با گروهی از سرمایهگذاران که امیدوار بودند با زمین گلف پیشنهادی ترامپ، بودجه تفرجگاه خود را تامین کنند، در هتل بودند. شرکتکنندگان در جلسه گفتند که پس از شام دو حزبی با قانونگذاران، جلسه دومی در اواخر شب با مست و الشرع با عجله ترتیب داده شد که شامل الخیاط و نعمو نیز میشد. در پایان مکالمات آن شب، مست موضع خود را تغییر داده بود. او آماده بود تا از لغو تحریمها بدون وجود مادهای که اجازه دهد آنها بهسرعت بازگردانده شوند، حمایت کند.
قبل از ترک واشنگتن، الخیاط و نعمو «سنگ بنای» زمین گلف پیشنهادی ترامپ را به ویلسون و نماینده جمهوریخواه ایندیانا، مارلین استاتزمن، تقدیم کردند. این سنگ قابشده که با عبارت «باشگاه گلف بینالمللی ترامپ، سوریه» مزین شده بود، نشاندهنده چیزی بود که الخیاط آن را «نمادی از فرصتهای اقتصادی آینده آمریکا در سوریه» نامید.
در کنار یک بزرگراه، در حاشیه دریای مدیترانه در نزدیکی شهر بندری لاذقیه، خانوادهها کلم، بادمجان، برگ انگور و سایر محصولات کشاورزی را در یکی از حاصلخیزترین نقاط سوریه پرورش میدهند. این مکان زمین گلف مورد انتظار ترامپ است. این زمین در منطقهای واقع شده است که خانواده اسد از آن میآیند و بسیاری از مردم محلی، از جمله بشار اسد و چند نفر از بستگانش، عضو یک اقلیت مذهبی به نام علویان هستند.
اما شایعاتی در میان کشاورزان محلی، مانند سینان یونس، ۴۲ساله، و برادرانش، وجود دارد که دهههاست در این زمین کار میکنند. یونس درحالیکه او و اعضای خانوادهاش یک بعدازظهر اخیر برای مدت کوتاهی از کار کاشت نهال بادمجان دست کشیدند، با خود فکر کرد: «ما چطور؟ چطور میتوانند همه اینها را به دلیلی مانند این بگیرند؟ چرا زمین ما، زمینی که ما از آن زندگی میکنیم؟» این پرسشها فقط به تنشها میافزاید، زیرا خانواده هنوز در ترس از موج دیگری از خشونت زندگی میکنند که ممکن است آنها و دیگر علویان را هدف قرار دهد. اهرمی که ایالات متحده داشت - قدرت بازگرداندن تحریمها - اکنون از بین رفته و وادار کردن کنگره به اعمال مجدد آنها از نظر سیاسی پیچیده خواهد بود. در همین حال، پول خارجی از سرمایهگذارانی مانند خیاطها همچنان به سوریه سرازیر میشود. این [قدرت] در فرودگاه دمشق به نمایش گذاشته شده است، جایی که حتی باوجوداینکه اکنون جنگی در جاهای دیگر خاورمیانه در جریان است، ناوگانی از ماشینهای خاکبرداری مشغول تخریب بقایای یک ترمینال فرودگاهی مربوط به دهه ۱۹۶۰ برای پروژه خیاطها هستند.
