رمزگشایی از ماموریت دیپلماتیک آنکارا

به گزارش خبرگزاری آناتولی، فهرست شرکت‌کنندگان همچنین شامل بیش از ۴۶۰ شخصیت ارشد از جمله ۷۵ نماینده سازمان‌های بین‌المللی، به همراه تعداد زیادی از دانشگاهیان و دانشجویان است. به گزارش آناتولی، نیمی از شرکت‌کنندگان در سطح سران کشورها از آفریقا و اروپا هستند، درحالی‌که ۴۰درصد از وزرای امور خارجه از آفریقا، ۳۵درصد از اروپا و ۲۲درصد از آسیا بودند. محور این نشست سه‌روزه بررسی تنش‌ها در خاورمیانه، از جمله جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران است. این نشست سه‌روزه در شهر آنتالیا، هم‌زمان با خبرهای ضد و نقیض در مورد بازگشایی کامل تنگه هرمز به روی کشتیرانی تجاری برگزار می‌شود. در همین حال، پاکستان تلاش‌های میانجی‌گرانه خود میان تهران و واشنگتن را افزایش داده است. 

در میان شرکت‌کنندگان، مقام‌هایی مانند احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، و سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، هم دیده می‌شوند. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در مراسم افتتاحیه اعلام کرد کوتاه‌ترین مسیر برای رسیدن به صلح، گفت‌وگو و دیپلماسی است. اردوغان افزود باید از فرصت ایجادشده در دوره آتش‌بس برای دستیابی به صلحی پایدار استفاده شود.  رئیس‌جمهور ترکیه، هشدار داد که جهان با بحرانی عمیق در حوزه قدرت و جهت‌گیری مواجه است و با افزایش تنش‌های جهانی، خواستار تعهد مجدد به دیپلماسی، گفت‌وگو و همکاری مبتنی بر قواعد شد.  اردوغان در سخنرانی افتتاحیه مجمع دیپلماسی آنتالیا ۲۰۲۶ (ADF۲۰۲۶) تاکید کرد که درگیری‌ها در مناطق مختلف، از غزه تا اوکراین، نشان‌دهنده ناکارآمدی سازوکارهای موجود جهانی و ضرورت فوری اصلاحات و اقدام جمعی است. این مجمع سه‌روزه با شعار «طراحی فردا با مدیریت عدم قطعیت‌ها» در جنوب ترکیه برگزار شد و رهبران جهان و مقام‌های ارشد را برای بررسی افزایش بی‌ثباتی ژئوپلیتیک و تحولات نظام جهانی گرد هم آورد.

رئیس‌جمهور ترکیه اظهار کرد که نظام بین‌الملل نه‌تنها در حال تغییر توازن قدرت است، بلکه با بحران عمیق‌تری در جهت‌گیری روبه‌رو است و جهان به آستانه‌ای جدی و خطرناک رسیده است. وی نهادهای جهانی را به دلیل ناتوانی در تحقق عدالت و حفاظت از غیرنظامیان مورد انتقاد قرار داد و گفت سازوکارهایی که مامور صیانت از حقوق بشر هستند، در برابر نقض‌های گسترده اغلب ناکارآمد و بی‌تفاوت باقی می‌مانند. اردوغان این وضعیت را بحرانی اخلاقی و وجودی توصیف کرد و به درگیری‌ها در سوریه، غزه، کرانه باختری و لبنان به‌عنوان نشانه‌هایی از ناکارآمدی ساختاری اشاره کرد.

اردوغان گفت: صرف‌نظر از عمق اختلافات، نباید اجازه دهیم سلاح‌ها جایگزین گفت‌وگو شوند. وی با تاکید بر پایبندی ترکیه به سیاست خارجی صلح‌محور، آمادگی آنکارا را برای تسهیل مذاکرات در منازعات جاری، از جمله احتمال گفت‌وگوهای مستقیم میان روسیه و اوکراین و حتی برگزاری نشست رهبران در صورت فراهم بودن شرایط، تکرار کرد. رئیس‌جمهور ترکیه بار دیگر بر هدف دیرینه عضویت کشورش در اتحادیه اروپا تاکید کرد و ابراز امیدواری نمود این اتحادیه از بحران جهت‌گیری عبور کرده و به اصول بنیادین خود بازگردد.

رئیس‌جمهور ترکیه تاکید کرد اختلافات، هرچقدر هم عمیق باشند، نباید به جای گفت‌وگو با ابزار نظامی حل شوند. اردوغان همچنین گفت باید در برابر اقدامات اسرائیل که روند مذاکرات را تضعیف می‌کند، هوشیار بود. در حاشیه این نشست، دیداری میان شاهزاده فیصل بن فرحان (وزیر خارجه سعودی)، بدر عبدالعاطی (وزیر خارجه مصر)،‌ هاکان فیدان (وزیر خارجه ترکیه) و محمد اسحاق دار (وزیر خارجه پاکستان)، برگزار شد. یک منبع در وزارت خارجه ترکیه اعلام کرد این گفت‌وگوها بر راهکارهای منطقه‌ای برای کاهش تنش‌ها، به‌ویژه در ارتباط با جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران  متمرکز است. همزمان، اردوغان در حاشیه این مجمع با نخست‌وزیر پاکستان دیدار کرد. اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در این نشست از تلاش‌های شهباز شریف برای برقراری صلح میان آمریکا و ایران تقدیر کرد. پاکستان میزبان مذاکراتی میان ایالات متحده و ایران با هدف دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ در خاورمیانه است. ترکیه از روند دیپلماتیک برای تثبیت اوضاع منطقه حمایت و در کنار مصر، از تلاش‌های پاکستان برای کاهش تنش‌ها پشتیبانی می‌کند.

همچنین در چارچوب مجمع دیپلماسی آنتالیا ۲۰۲۶، میزگردی با عنوان «ترسیم مجدد نقشه انرژی جهانی: امنیت و عدم قطعیت» برگزار شد. آلپ ارسلان بایراکتار، وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، طی سخنانی در این پنل، گفت: «تنوع بخشیدن به منابع انرژی برای ما بسیار مهم است. ما می‌خواهیم از منابع انرژی تجدیدپذیر از نظر سوخت، اقتصاد و فناوری بهره‌مند شویم. می‌خواهیم این فناوری‌ها را توسعه دهیم و از انرژی باد و خورشید استفاده کنیم». بایراکتار اظهار کرد: بحران انرژی در جنگ اخیر در خاورمیانه ترکیه را نیز تحت تاثیر قرار داده است. بازارهای انرژی در ترکیه کاملا مقاوم هستند. وی افزود، ترکیه در گذشته بحران‌هایی را تجربه کرده که با عدم قطعیت‌ها، جنگ‌های منطقه‌ای احاطه شده و در طول همه‌گیری کووید، دوره‌ای از عدم قطعیت در زنجیره تامین وجود داشت و قیمت کالاها نوسان داشت.