شماره روزنامه ۶۵۴۲
|
Search Icon

اقتصاد ایران

اقتصاد ایران

    یکشنبه، ۰۳ اسفند ۱۴۰۴

  • چرا توسعه اقتصادی دهه ۴۰ ادامه پیدا نکرد؟

    روزنامه شماره ۶۵۱۵

    عمر کوتاه دوران طلایی

    دنیای اقتصاد - حامد آذرگون: دهه۱۳۴۰ ایران را می‌توان دهه طلایی اقتصاد ایران نام‌گذاری کرد. اقتصاد از رکود ابتدای دهه خارج شد، صنعتی‌سازی شتاب گرفت و دولت توانست رشد اقتصادی را با ثبات نسبی همراه کند. در همین دوره، گزارش‌ها از رشد متوسط سالانه حدود ۱۲درصد و تورم ۲.۵درصد حکایت دارد. با این حال، مدل توسعه در دهه۱۳۴۰ به دو دلیل نمی‌تواست رشد اقتصادی پایدار را فراهم آورد؛ زیرا از یک طرف حمایت‌های تجاری و اعتباری که بنیان سیاست صنعتی آن دوره بود، با ایجاد انحصار داخلی برای صنایع، انگیزه رقابت و نوآوری را کاهش می‌داد و از طرف…

  • شاخص انتظارات تولید در ماه آینده به پایین‌ترین سطح تاریخی خود رسیده است؛

    روزنامه شماره ۶۵۱۵

    کمای صنعت در اقتصاد ایران

    دنیای اقتصاد : آخرین گزارش شاخص مدیران‌ خرید بخش صنعت، وضعیت نامطلوب «انتظارات تولید در ماه آینده» را نشان می‌دهد؛ شرایطی که حتی نسبت به دوران بحران‌هایی همچون کرونا و جنگ ۱۲روزه بی‌سابقه بوده است. تولیدکنندگان چشم‌انداز فعالیت خود را تیره‌ ارزیابی می‌کنند و این بدبینی به توقف تولید، اختلال در خرید مواد اولیه، برنامه‌ریزی فروش و جذب نیروی کار منجر شده است. کارشناسان معتقدند این فضای غیرقابل پیش‌بینی، بحران تولید در کشور را تعمیق کرده و صنعت را وارد یک دوره کمای طولانی خواهد کرد.
  • روزنامه شماره ۶۵۱۵

    چرا تورم در ایران به سیاست‌های اقتصادی گوش نمی‌دهد؟

    قاسم مالکی *
    تورم در اقتصاد ایران سال‌هاست به پدیده‌ای مزمن تبدیل شده؛ پدیده‌ای که نه‌تنها با تغییر دولت‌ها، بلکه با تغییر ابزارها و رویکردهای سیاستگذاری نیز مهار نشده است. افزایش نرخ بهره، کنترل نقدینگی، انضباط بودجه‌ای و حتی سیاست‌های کنترلی، هرکدام در مقاطعی اجرا شده‌اند، اما نتیجه نهایی تفاوت معناداری با گذشته نداشته است. این تجربه تکرارشونده یک پرسش اساسی را پیش می‌کشد: چرا تورم در ایران به سیاست‌های اقتصادی واکنش پایدار نشان نمی‌دهد؟

  • بیست سال اشتباه راهبردی؛ روایت مسعود نیلی از سقوط اقتصاد ایران

    اکوایران: ضعف کنونی اقتصاد ایران بیش از آنکه حاصل یک عامل مقطعی باشد، نتیجه تصمیمات نادرست انباشته‌شده در طول زمان است.

  • سایه جنگ و اقتصاد ایران پس از حوادث دی ماه ۱۴۰۴؛

    روزنامه شماره ۶۵۱۵

    اقتصاد دیجیتال پس از قطعی

    امیرمحمد مهراد *
    در ۱۸ و ۱۹دی۱۴۰۴ (۹–۸ ژانویه ۲۰۲۶)، قطع گسترده اینترنت در بحبوحه اعتراضات سراسری، یک «شوک» به اقتصاد وارد کرد؛ شوکی که روی بستری از ریسک ژئوپلیتیک مزمن، تحریم‌های تشدیدشده و فرسایش اعتماد سرمایه‌گذار نشست. گزارش‌ها از قطع سراسری اینترنت و اختلال در ارتباطات در پایتخت و شهرهای دیگر خبر دادند و همزمان محدودشدن جریان اطلاعات هزینه‌های مبادله و نااطمینانی را بالا برد. این شوک، به‌ویژه به اقتصاد دیجیتال ضربه زد: وزیر ارتباطات در میانه بحران گفت حدود ۱۰‌میلیون شهروند ایرانی به صورت مستقیم و…
    شنبه، ۰۲ اسفند ۱۴۰۴
  • روزنامه شماره ۶۵۱۴

    عوامل بی‌ثباتی بازار

    علی محمدیان*
    نرخ دلار در اقتصاد ایران نه یک متغیر مستقل، بلکه آیینه‌ای ترک‌خورده از ساختاری شکننده است. ساختاری که هر لرزش سیاسی را حتی پیش از تبدیل‌شدن به واقعیت اقتصادی، بازتاب می‌دهد. در این چارچوب، بازار ارز بیش از آنکه بازتاب‌دهنده وضعیت تحقق‌یافته اقتصاد کلان باشد، به عرصه‌ای برای تخلیه نااطمینانی‌های سیاسی، نهادی و انتظاری بدل شده است. از این‌رو، واکنش نرخ ارز به شوک‌ها، نه‌تنها سریع، بلکه پیش‌دستانه و بعضا اغراق‌آمیز است. فارغ از این ملاحظات بنیادی، از منظر تحلیل تکنیکال نیز نرخ دلار پس از عبور از…
  • روزنامه شماره ۶۵۱۴

    لنگر ناپایدار اقتصاد ایران

    کیانوش جهانمردی*
    پویایی‌های بازار ارز در ایران طی هفتاد سال اخیر، بیش از آنکه محصول انتخاب‌های ارادی سیاستگذار میان نظامات ارزی باشد، روایتی از «انطباق اجباری» با شوک‌های بیرونی و ناترازی‌های درونی است. نرخ ارز در اقتصاد ایران، فراتر از کارکرد متعارف خود، به یک «دارایی پایه» و دماسنجی برای سنجش کیفیت حکمرانی اقتصادی تبدیل شده است. مرور تجربه‌های تاریخی در ایران نشان می‌دهد که ثبات ارزی به جای آنکه محصول قواعد پولی انضباط‌بخش باشد، همواره بر رانت منابع تکیه داشته است؛ به گونه‌ای که با هر تغییر در درآمد نفتی،…
  • روزنامه شماره ۶۵۱۴

    چالش‌های بازار

    اشکان کرامتی*
    در اقتصاد ایران، بازار ارز صرفا یک بازار مالی نیست؛ بلکه آینه‌ای از انتظارات، ریسک‌ها و نااطمینانی‌های کل اقتصاد است. به همین دلیل، هر شوک سیاسی پیش از آنکه اثر واقعی خود را بر عرضه و تقاضای ارز نشان دهد، ابتدا در نرخ ارز منعکس می‌شود.
    جمعه، ۰۱ اسفند ۱۴۰۴
  • روزنامه شماره ۶۵۱۳

    بورس و بودجه ۱۴۰۵

    دکتر مهرزاد علیجانی*
    بودجه سال ۱۴۰۵ در شرایطی تدوین و در کمیسیون تلفیق بازآرایی شده است که اقتصاد ایران با مجموعه‌ای از محدودیت‌های هم‌زمان و مزمن مواجه است؛ ناترازی ساختاری بودجه، تورم مزمن و انتظارات تورمی بالا، محدودیت‌های دسترسی به منابع خارجی، شکنندگی درآمدهای نفتی و ناکارآمدی تاریخی سازوکارهای تخصیص یارانه و قیمت‌گذاری برخی کالاها از جمله این قیود بنیادین به شمار می‌روند.

  • هشدار درباره جوانانی که نه کار می‌کنند، نه درس می‌خوانند/ «نیت‌ها» آتش زیر خاکسترند

    اقتصادنیوز: یک کارشناس حوزه کار و دستمزد به موضوع افزایش جمعیت غیرفعال و پدیده «نیت‌ها» (جوانانی که نه شاغلند، نه در حال تحصیل و نه در حال مهارت‌آموزی) اشاره کرد و گفت: این افراد بخشی از جمعیت غیرفعال هستند که حتی دنبال آموزش هم نیستند. وجود این جمعیت را می‌توان به عنوان «آتش زیر خاکستر» در اقتصاد ایران تعبیر کرد.
    چهارشنبه، ۲۹ بهمن ۱۴۰۴
  • روزنامه شماره ۶۵۱۲

    رمز و راز موفقیت

    علی جبل‌عاملی*
    رفتارهای هیجانی و نوسانات اخیر بازار سرمایه را نمی‌توان صرفا یک اختلال مقطعی دانست؛ این تحولات بیش از هر چیز بازتاب افزایش نااطمینانی سیستماتیک در اقتصاد ایران است. در چنین شرایطی، بازار سرمایه به‌درستی نقش دماسنج ریسک را ایفا می‌کند و افت اعتماد سرمایه‌گذاران را زودتر از سایر بازارها نشان می‌دهد. از این رو، اولویت اصلی سیاستگذار باید کاهش نااطمینانی و تثبیت انتظارات باشد؛ چرا که تجربه دوره‌های بحرانی نشان می‌دهد بازارها بیش از مداخله‌های کوتاه‌مدت، به چارچوب سیاستگذاری شفاف و پایدار واکنش…
  • روزنامه شماره ۶۵۱۲

    تقویت SMEها در عصر عدم‌قطعیت

    ریحانه نیک‌نام *
    بحث درباره کسب‌وکارهای کوچک و متوسط (SMEs) در اقتصاد ایران، صرفا یک بحث بنگاهی یا مدیریتی نیست، بلکه مستقیما به کیفیت رشد اقتصادی، تاب‌آوری اشتغال و امکان عبور از چرخه‌های رکود تورمی گره خورده است. تجربه سال‌های اخیر نشان داده که اتکای صرف به مزیت‌هایی چون چابکی یا هزینه پایین نیروی کار، دیگر برای بقای SMEها کفایت نمی‌کند. محیط کلان اقتصاد ایران – با ویژگی‌هایی چون نااطمینانی مزمن، نوسانات شدید متغیرهای کلیدی و محدودیت دسترسی به منابع مالی – بنگاه‌های کوچک را ناگزیر کرده به‌دنبال مزیت‌های جدید…
    سه‌شنبه، ۲۸ بهمن ۱۴۰۴
  • روزنامه شماره ۶۵۱۱

    نظام چندنرخی ارز

    رضا یعقوبی*
    فروپاشی نظام ارز چندنرخی در دی‌ماه امسال و به تبع آن، تغییر نرخ ارز کالاهای اساسی اتفاقی تکراری در اقتصاد ایران است؛ آن‌قدر آشنا که مرور نمونه‌های مشابه آن در دهه‌های اخیر دیگر تازگی چندانی ندارد. چرخه‌ای که هر بار با سودای کنترل نرخ ارز همسو با آرزوی سیاستمداران و با امید مهار رشد قیمت‌ها آغاز می‌شود؛ اما در نهایت به فاصله گرفتن نرخ بازار غیررسمی از نرخ‌های چندگانه رسمی می‌انجامد و فساد و نشتی در این سیستم را افزایش می‌دهد. پایان این چرخه نیز معمولا زمانی فرا می‌رسد که ذخایر ارزی در دسترس…

  • چرا هزینه تامین مالی صنعت نفت بالاست؟

    روزنامه شماره ۶۵۱۱

    فرصت صنعت نفت برای ورود به بورس

    دنیای اقتصاد - علی قاسمی: در پی اظهارات اخیر رئیس سازمان بورس درباره احتمال عرضه سهام شرکت ملی نفت در بازار سرمایه، بحث تامین مالی صنعت نفت از بازار سرمایه بار دیگر به کانون توجه بازگشته است. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که اقتصاد ایران همچنان با فشار تحریم‌ها، محدودیت‌های بودجه‌ای و نیاز فزاینده به سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی مواجه است.
    یکشنبه، ۲۶ بهمن ۱۴۰۴

  • عضو کمیسیون تلفیق در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» تشریح کرد؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۹

    ابعاد جراحی بودجه در بهارستان

    دنیای اقتصاد: صحن علنی بهارستان در روزهای اخیر کانون تصمیماتی است که نقشه راه معیشت و اقتصاد ایران را در سال ۱۴۰۵ ترسیم می‌کند. خروجی نشست‌های اخیر نشان‌دهنده نوعی جراحی در ساختار منابع و مصارف دولت است که از مرزهای ورودی کشور تا سفره‌های کوچک‌ترین کارگاه‌های تولیدی را در برمی گیرد. در این گزارش ابعاد مختلف تصمیمات روز گذشته مجلس در حوزه‌های خودرو، دستمزد و منابع درآمدی دولت در گفت‌وگو با احمد فاطمی، عضو کمیسیون تلفیق واکاوی شده است.

  • اعضای هیات نمایندگان اتاق ایران خواستار شدند؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۹

    گذار نهادی در اقتصاد ایران

    دنیای اقتصاد: اتاق بازرگانی طی یک بیانیه خواستار تغییر ساختار حکمرانی اقتصادی کشور شد. در این بیانیه، اعضای پارلمان بخش خصوصی ضمن تشریح بحران‌های ساختاری موجود، تاکید کردند که اقتصاد ایران علاوه بر فشارهای بیرونی، با بحران ضعف تعهد و ناپایداری تصمیمات در ساختار سیاستگذاری مواجه است؛ مساله‌ای که بحران فرسایش اعتماد عمومی را تشدید کرده است. همچنین اعضای هیات نمایندگان اتاق تصریح کردند که اصلاحات بدون همراهی مردم امکان‌پذیر نیست و مشروعیت و کارآمدی سیاست‌های اقتصادی در گرو انسجام اجتماعی و اجرای سیاست‌های…

  • اینفوگرافی؛

    چگونه اقتصاد ایران نابرابرتر شد؟

    دنیای اقتصاد: بررسی تحولات رفاهی خانوارها بین سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ نشان می‌دهد سیستم اقتصادی ایران برعکس عمل می‌کند.
  • روزنامه شماره ۶۵۰۹

    هزینه نابرابری جنسیتی

    مائده خَناری*
    درحالی‌که اقتصاد ایران با چالش‌های مزمن رشد پایین، کاهش بهره‌وری و محدودیت سرمایه‌گذاری مواجه است، بخشی از ظرفیت بالقوه رشد همچنان بلااستفاده باقی مانده است. داده‌های رسمی و بین‌المللی نشان می‌دهد مشارکت پایین زنان در بازار کار، به‌ویژه در میان زنان تحصیل‌کرده، یکی از عوامل پنهان اما اثرگذار بر عملکرد اقتصاد کشور است.

  • بازگشت روند صعودی بیکاری و سقوط نرخ مشارکت اقتصادی؛

    چرا نیروی کار از اقتصاد ایران فرار می‌کند؟

    دنیای اقتصاد: مرکز آمار ایران سرانجام پس از یک ماه تأخیر معنادار، گزارش شاخص‌های بازار کار در پاییز ۱۴۰۴ را منتشر کرد؛ آماری که از بازگشت روند صعودی بیکاری و سقوط نگران‌کننده نرخ مشارکت اقتصادی حکایت دارد. اما در پسِ این اعداد تقلیل‌یافته، شوک‌های ژئوپلیتیک اخیر و فعال‌سازی سازوکار ماشه، دومینویی از بحران و رکود را در اقتصاد سیاسی کشور به حرکت درآورده‌اند؛ دومینویی که به نظر می‌رسد تازه اولین قطعه‌های آن فرو ریخته و مشخص نیست ایستگاه پایانی آن کجاست.
    جمعه، ۲۴ بهمن ۱۴۰۴

  • بررسی مولفه‌ها و شاخص‌های اقتصادی سال آینده در گزارش ویدئویی «دنیای اقتصاد»؛

    سال سخت اقتصاد در راه است؟

    دنیای اقتصاد: پیش‌بینی‌ها از آینده اقتصاد ایران، تصویر مطلوبی را نشان نمی‌دهد. در این ویدیو به برخی از مهم‌ترین پیش‌بینی‌ها پرداخته شده است.
    دوشنبه، ۲۰ بهمن ۱۴۰۴

  • بازوی پژوهشی اتاق بازرگانی علت بی‌ثباتی در اقتصاد کشور را بررسی کرد؛

    روزنامه شماره ۶۵۰۶

    مسیر بازسازی حکمرانی اقتصادی

    دنیای اقتصاد: حکمرانی اقتصادی را می‌توان ستون فقرات نامرئی هر اقتصاد دانست؛ عنصری که اگرچه در آمارهای رشد، تورم یا سرمایه‌گذاری به‌طور مستقیم دیده نمی‌شود، اما کیفیت و جهت حرکت همه این متغیرها را تعیین می‌کند. مساله اصلی اقتصاد ایران در دهه‌های اخیر را نمی‌توان صرفا به شوک‌های بیرونی، تحریم‌ها یا خطاهای مقطعی سیاستی فروکاست، بلکه ریشه عمیق‌تر آن در فرسایش تدریجی کیفیت حکمرانی اقتصادی نهفته است؛ این امر خود را در بی‌ثباتی مزمن، نوسانات شدید، نااطمینانی فراگیر و کاهش مستمر افق تصمیم‌گیری بازیگران اقتصادی نشان…
  • روزنامه شماره ۶۵۰۶

    عدم‌قطعیت در تامین مالی

    دکتر وحید زارع فکری*
    در بهمن ۱۴۰۴، اقتصاد ایران در وضعیتی قرار دارد که بسیاری از تصمیم‌های مالی، بیش از آنکه بر مبنای محاسبات کلاسیک اتخاذ شوند، بر پایه قضاوت درباره آینده‌ای نامطمئن شکل می‌گیرند. تورم بالا، نوسانات سیاسی و تغییرپذیری محیط سیاستگذاری، فضایی ایجاد کرده که در آن هر فعال اقتصادی ناچار است همزمان اقتصاددان، روان‌شناس، جامعه‌شناس و مدیر ریسک باشد.
  • روزنامه شماره ۶۵۰۶

    تداوم سیکل معیوب

    پدرام محمدحسن*
    قرعه‌کشی خودرو، صف مرغ و خاموشی برق، همه یک ریشه مشترک دارند: «قیمت‌گذاری دستوری». قیمت‌ها در اقتصاد بازار تنها یک عدد اسمی نیستند، بلکه مهم‌ترین سازوکار انتقال اطلاعات میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان محسوب می‌شوند. قیمت‌ها نشان می‌دهند چه کالایی کمیاب‌تر است، تولید آن چه هزینه‌ای دارد و جامعه چه ترجیحاتی دارد. هرگاه دولت به‌صورت مستقیم در تعیین سطح قیمت‌ها مداخله می‌کند، این کارکرد اطلاعاتی مختل شده و تخصیص منابع از مسیر طبیعی خود منحرف می‌شود. سیاست «قیمت‌گذاری دستوری» یکی از فراگیرترین…
  • روزنامه شماره ۶۵۰۶

    بورس ایران در میانه جهانی و محلی

    رضا غیابی *
    بازارهای مالی در هفته‌های اخیر بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر هم‌زمان متغیرهای جهانی و داخلی قرار گرفته‌اند؛ وضعیتی که تصمیم‌گیری را برای سرمایه‌گذاران دشوارتر اما در عین حال معنادارتر کرده است. در حالی‌که بورس‌های بزرگ دنیا با موجی از اصلاح قیمتی، افزایش نرخ‌های بهره در برخی اقتصادها و رشد احتیاط سرمایه‌گذاران نهادی روبه‌رو هستند، اقتصاد ایران نیز با مجموعه‌ای از ابهامات سیاستی، نوسانات ارزی و انتظارات تورمی دست‌وپنجه نرم می‌کند. همین هم‌زمانیِ فشار بیرونی و درونی، شرایطی دوگانه ساخته که در…
  • روزنامه شماره ۶۵۰۶

    گلوگاه پنهان پروژه‌های حمل‌ونقل

    قباد چوبدار
    تورم بالا در اقتصاد ایران واقعیتی مزمن است؛ اما آنچه پروژه‌های حمل‌ونقلی و زیربنایی را به بن‌بست رسانده، نه خود تورم، بلکه نحوه مواجهه قراردادی با آن است. در شرایطی که هزینه‌های مصالح، ماشین‌آلات، دستمزد و انرژی به‌طور مستمر افزایش می‌یابد، تعدیل قراردادها با تاخیرهای طولانی اعلام می‌شود یا به‌گونه‌ای محاسبه می‌شود که بازتابی از واقعیت بازار ندارد. پیامد این شکاف، فرسایش سرمایه، کاهش کیفیت و عمر مفید پروژه‌ها، توقف طرح‌ها، خروج شرکت‌های توانمند و افزایش دعاوی حقوقی است. قراردادهای عمرانی و…

تازه‌های سایت خوان